Het is laat, de televisie staat uit en het huis is stil. Dan hoort u het: een zacht gekras boven uw hoofd, gevolgd door getrippel dat van de ene hoek naar de andere schiet. Veel inwoners van Purmerend kennen dit geluid, zeker nu het buiten kouder wordt. De vraag is meteen: zit daar een muis, of misschien toch een rat?
Waarom knaagdieren juist nu het plafond in kruipen
In het najaar zoeken muizen en ratten een warm onderkomen voor de koude maanden. Een verlaagd plafond, de ruimte tussen twee verdiepingen of een spouwmuur is voor hen ideaal. Het is er donker, rustig en vaak loopt er een warme leiding langs. Eenmaal binnen bewegen ze zich via kabelgoten en leidingschachten door het hele huis.
In Purmerend staan veel rijtjeshuizen en flats uit de periode dat de stad snel groeide. In wijken als Molenkoog, Overwhere en de Gors hebben veel woningen een kruipruimte en spouwmuren. Via een kier bij de fundering of een open stootvoeg kan een knaagdier zo naar boven klimmen. In de binnenstad, met oude panden en bovenwoningen, lopen de verbindingen soms van het ene pand naar het andere.
Muis of rat: let op het geluid
Het geluid zegt al veel. Een muis is licht en snel. U hoort dan vooral een fijn, rennend getik en af en toe zacht geknaag. Het klinkt alsof er iets heel kleins heen en weer schiet.
Bij een rat ligt dat anders, want dat dier weegt flink meer. U hoort dan dof, traag gestommel, soms met een slepend geluid erbij. Ratten knagen ook harder, waardoor het knaaggeluid duidelijk door het plafond heen komt. Hoort u gebonk of iets dat over hout lijkt te rollen, dan is de kans groter dat het een rat is.
Andere sporen die het verschil verraden
Geluid alleen is niet altijd genoeg. Kijk daarom ook naar wat de dieren achterlaten. Op zolder, in de meterkast of bij het luik van de kruipruimte vindt u vaak de beste aanwijzingen.
- Keutels: die van een muis zijn klein als een rijstkorrel, die van een rat zijn dikker en ruim een centimeter lang.
- Gaten: een muis kan door een opening ter grootte van een potlood. Een rat heeft een gat nodig zo breed als een duim of meer.
- Vetsporen: ratten laten donkere, vettige strepen achter langs muren en balken waar ze vaak langs lopen.
- Knaagschade: fijne knaagsporen wijzen op muizen, grove bijtsporen in hout of plastic eerder op ratten.
- Geur: een sterke, scherpe urinelucht komt bij beide voor, maar bij een flinke groep muizen is die vaak het duidelijkst.
In Weidevenne, waar de wijk tussen het water ligt, komen ratten soms vanaf de oevers naar de tuinen. Ziet u buiten graafgangen bij de schutting of onder een tuinhuis, dan is dat een signaal om ook binnen goed op te letten.
Wat u zelf kunt doen
De eerste stap is de toegang afsluiten. Controleer de buitengevel op kieren rond leidingen, kapotte ventilatieroosters en open voegen. Gebruik staalwol en kit voor kleine gaten en metalen gaas voor roosters. Controleer of het luik van de kruipruimte goed sluit.
Haal binnen de voedselbronnen weg. Bewaar voedsel in afgesloten bakken, zet de vuilnisbak met een deksel en laat geen etensresten van huisdieren staan. Ruim de zolder op, zodat er minder plekken zijn om een nest te bouwen.
Gebruik zelf geen gif. Een vergiftigd dier kan in de spouwmuur of het plafond sterven, met een vieze geur als gevolg. Bovendien is het gevaarlijk voor kinderen en huisdieren.
Wanneer is het tijd voor een professional?
Gaat het gekrabbel na een week niet weg, of hoort u het op meerdere plekken in huis? Dan zit er waarschijnlijk een nest dat u niet zelf kunt bereiken. Dan loont het om er iemand met verstand van zaken bij te halen. Een bedrijf voor ongediertebestrijding Purmerend spoort op waar de dieren binnenkomen en lost het probleem bij de bron op. U kunt er 24/7 terecht, en wie zich zorgen maakt over de rekening, krijgt de prijs vooraf te horen.
Loopt er een rat langs een singel of door een plantsoen, meld dat dan bij de gemeente Purmerend. Algemene informatie over knaagdieren vindt u bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). Zo weet u in elk geval wat er boven uw hoofd gebeurt en hoe u het weer stil krijgt.


